Speclao

ตั้งแต่เมื่อเริ่มลืมตาดูโลก ชีวิตของคนเราก็ประดังเข้ามาด้วยปัญหาหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่เรื่องเล็กไปจนถึงเรื่องใหญ่ ตั้งแต่ง่ายยันซับซ้อน สารพันเรื่องราวเกิดขึ้นในหลากหลายมิติของชีวิต และหลายครั้งมันก็เหมือนจะบีบเค้นตัวเราให้จนปัญญาที่จะแก้ไข หรือทำให้ระทมทุกข์เกินคณานับ แต่อย่างไรก็ตาม… ถ้าคุณท่านทั้งหลายยังนั่งอ่านสิ่งที่ผมเขียนนี้อยู่ได้ มันก็เป็นสัญญาณที่ดีแล้วว่าเราได้เอาตัวรอดจากมันมาได้แล้ว หรือหากใครที่กำลังประสบพบเจออยู่ตอนนี้ ก็เชื่อเถอะครับว่า เดี๋ยวมันก็จะกลายเป็นแค่เรื่องตลกในวันข้างหน้า . พออายุขึ้นเลข 25 ผมก็ตระหนักได้ว่า ความสามารถในการรับมือกับเรื่องราวหลายอย่าง ล้วนแปรผันตรงตามประสบการณ์ชีวิตที่มากขึ้น ยิ่งอายุมากขึ้น ปัญหาที่เคยยากก็ดูง่ายขึ้น อะไรที่เคยซับซ้อนก็ดูคลี่คลายลง อะไรที่เคยคิดว่าใหญ่โตก็กลับเล็กลง สวนทางกับอวัยวะ (หลายอย่าง) ในร่างกายที่เริ่มเสื่อมถอย แน่นอนครับว่า ในช่วงเวลาที่ตัวเรากำลังเผชิญหน้ากับมันอยู่จริง ๆ ชีวิตมันไม่ได้ดูง่ายอย่างที่ผมกล่าวไปหรอก ขณะที่เผชิญหน้า เรื่องต่าง ๆ มันคงดูใหญ่โตเท่าโลก มุมมองของเราอาจจะแคบลงเพราะมัวแต่โฟกัสอยู่กับปัญหาก้อนใหญ่ตรงหน้า แต่เชื่อไหม… พอเราเดินผ่านมันมาได้แล้วมองย้อนกลับไป สิ่งนั้นก็เหมือนจะเล็กลงทันที และยิ่งเราเดินไปข้างหน้าได้ไกลเท่าไหร่ ปัญหาก้อนนั้นก็ยิ่งดูเล็กลงเรื่อย ๆ ด้วย ในที่สุดวันหนึ่ง เมื่อเรามองย้อนกลับไป เราจะเห็นมันเป็นเพียงแค่จุดเล็ก ๆ จุดหนึ่งในเส้นทางชีวิตอันยาวไกลเท่านั้น ถึงตอนนั้น… มันอาจจะเป็นวันที่เราหยิบยกเอาปัญหาเหล่านั้น มานั่งเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังอย่างสนุกสนานและตลกขบขันในวงเหล้าก็ได้ “เรื่องใหญ่ในวันนี้ อาจเป็นเพียงเรื่องตลกวงเหล้าในวันหน้า”

เชื่อว่าตั้งแต่เด็ก หลายคนน่าจะคุ้นเคยกับสุภาษิตที่ว่า “น้ำเชี่ยวอย่าเอาเรือไปขวาง” มันมีความหมายเชิงติติงหรือตักเตือนเราว่า อย่าเข้าไปขัดขวางผู้มีอำนาจ ปัญหา หรือเหตุการณ์ที่กำลังรุนแรง เพราะอาจนำอันตรายมาสู่ตนเองได้ เรามักได้ยินสุภาษิตนี้อย่างน้อยก็ในคาบเรียนวิชาภาษาไทย หรือจากผู้ใหญ่ที่พยายามสั่งสอนเรา แน่นอนว่าตอนยังเป็นเด็ก ฟังดูก็เหมือนจะมีเหตุผลที่เขาเตือนแบบนั้น แต่พอเติบโตขึ้นมา ผมกลับตกผลึกความคิดได้ว่า… ในบางครั้งเราก็คงต้องขวาง และถ้าขวางด้วยเรือพายธรรมดา ๆ มันไม่ไหว งั้นเราก็ต้องขวางด้วย “เรือไททานิก” ในแง่หนึ่ง สุภาษิตนี้อาจสอนให้เรารู้จักการปล่อยผ่าน หรือมองหาโอกาสที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา แต่ในอีกแง่หนึ่ง ผมคิดว่ามันเหมือนการพยายามหนีปัญหาไปชั่วคราว ปล่อยเบลอแล้วหวังจะไปแก้เอาดาบหน้าตอนที่ทุกอย่างสงบลง ซึ่งในความเป็นจริง บางเรื่องบางเหตุการณ์หากเราปล่อยไป มันอาจจะยิ่งกลายเป็นปัญหาที่บานปลายกว่าเดิม โดยเฉพาะกับประเด็นเรื่องของการอย่าเข้าไปขัดขวางผู้มีอำนาจ การไม่พยายามทำอะไรเลยในตอนนั้น มันหมายความว่าเราอาจกำลังเพิกเฉยต่อสิ่งที่เกิดขึ้นต่อหน้าต่อตา ทั้งที่รู้ว่ามันเป็นเรื่องที่ผิด ลองคิดภาพว่าคุณกำลังเห็นหัวหน้าตบหน้าเพื่อนร่วมงานในออฟฟิศด้วยความโมโหดูสิครับ… คุณคิดว่าในบริบทนี้เราควรนิ่งเฉยเพียงเพราะคำว่า “น้ำเชี่ยวอย่าเอาเรือไปขวาง” อย่างนั้นจริง ๆ หรือ? แต่แน่นอนครับ การจะเข้าไปขวางหรือพยายามจัดการกับคน เหตุการณ์ หรือปัญหาที่กำลังคุกรุ่นอยู่หลัด ๆ ถ้าเราใช้แค่เรือแจวธรรมดาเราคงจมหายไปกับน้ำแน่ ผมเลยคิดว่า ถ้าจะขวาง… เราควรเอา “ไททานิก” ขวางไปเลย! ไททานิกในความหมายของผม คือการเปรียบเปรยถึงการหยิบยก “อะไรบางอย่างที่แข็งแรง ทรงพลัง และคงทนกว่า”…

เชื่อว่าคอหนังสือพัฒนาตัวเองคงน่าจะเคยผ่านหูผ่านตากันมาบ้างกับ “กฎแรงดึงดูด” (Law of Attraction) ความเชื่อที่ว่า ความคิดและอารมณ์ของเราสามารถดึงดูดสิ่งที่เหมือนกันเข้ามาในชีวิต ซึ่งหากมองในเชิงความสัมพันธ์ ก็ต้องตีความว่าคนที่มีอะไรเหมือนกันมักจะดึงดูดเข้าหากัน อันที่จริง ผมก็ไม่ได้ต้องการจะงัดข้ออะไรกับทฤษฎีนี้ แถมยังคิดว่ามีส่วนที่ดูจะเป็นจริงอยู่บ้าง หากแต่ผมได้เรียนรู้ว่า จริง ๆ แล้วในความสัมพันธ์ เราอาจต้องติดไอพ่นและฝืนกฎแรงดึงดูดกันเสียบ้าง ถ้าเราจะเออออตามกฎแรงดึงดูดแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ เราก็คงต้องปล่อยให้จักรวาลคัดสรรสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตเราเอง เพราะเราเชื่อว่าสิ่งที่เหมือนกันก็จะหากันเอง ถ้าเป็นความสัมพันธ์ เดี๋ยวคนที่เหมือนเราก็จะเข้ามาอยู่ในระบบนิเวศของเราเอง แต่นั่นจะหมายความว่า… ถ้าคุณรวยแต่เพื่อนรักของคุณไม่รวย คุณต้องเลิกคบกับเขาเพราะเขาไม่เหมือนคุณงั้นหรือ? และหมายความว่า ถ้าแฟนของคุณชอบดูหนัง แต่คุณชอบอ่านหนังสือ คุณจะต้องเลิกกับเขาเพราะแฟนคุณไม่เหมือนคุณอย่างนั้นใช่ไหม? พอลองยกตัวอย่างจริง ๆ ขึ้นมา สิ่งนี้ก็ดูน่าให้ขบคิดขึ้นมาทันที ผมจึงมองว่าการเชื่อสิ่งนี้แบบสุดปรอท เป็นการเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางมากเกินไป จนทำให้ละเลยสิ่งหรือคนที่ไม่ได้เหมือนเรา เราจะกลายเป็นคนที่สร้างระบบนิเวศของตัวเองขึ้นมาโดยปราศจากสิ่งแปลกปลอมอื่น “สิ่งใดที่ไม่เหมือนฉัน ล้วนเป็นอื่น และสิ่งใดที่เป็นอื่น ล้วนไม่ควรอยู่ในระบบนิเวศของฉัน” ท้ายที่สุดแล้ว ระบบนิเวศที่คุณสร้างก็จะมีแต่สิ่งที่เหมือนคุณและมีคุณเป็นศูนย์กลางกลางจักรวาล แต่ระบบนิเวศที่แบนราบแบบนี้มันจะดีจริง ๆ หรือ? การฉีดวัคซีน จริง ๆ แล้วก็คือการนำไวรัสเข้าตัว เพื่อให้ภูมิคุ้มกันของเราพัฒนาตาม หากวิเคราะห์กันจริง ๆ…

ว่ากันว่าเมื่อเข็มนาฬิกาชีวิตเดินมาถึงเลข 25 ร่างกายของคนเราก็เริ่มเสื่อมถอย บางคนอาจเริ่มรู้สึก บางคนอาจยัง หรือบางคนก็คิดว่าคงชัดตอน 30 อย่างไรก็ตามแต่ การเสื่อมถอยของร่างกายก็ต้องเกิดขึ้นกับทุกคน ไม่ว่าเข็มนาฬิกาจะไปชี้ที่เลขไหน หากมองย้อนไป เราใช้ร่างกายกันเต็มที่ตั้งแต่วัยเรียนยันวัยทำงาน จากดินสอยันปากกา จากชุดนักเรียนยันห้อยบัตรออฟฟิศ ไม่ว่าจะอ่านหนังสือยันตะวันขึ้น อดนอนแก้งานจนขอบตาคล้ำ หรืออัดแอลกอฮอล์เข้าร่างยันเช้ามืดทุกวันหยุดสุดสัปดาห์ เราก่อหนี้ร่างกายกันเยอะแล้ว แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะใช้คืนให้มากพอเท่ากับที่ทำลายไป ผมเรียนรู้ว่าอย่างน้อยในวัยนี้ เราก็ควรเริ่มใช้คืนกันแบบจริงจังได้แล้ว ถึงส่วนตัวจะไม่ชอบคอนเทนต์แนวไลฟ์โค้ชเท่าไหร่ แต่สิ่งหนึ่งที่ผมเห็นด้วยจากการใช้ชีวิตมาเลยคือ “การเลือกลงทุนกับสุขภาพ” ถ้ามองเป็นการลงทุน เราก็เรียกได้ว่าก่อหนี้ร่างกายกันมาเยอะจากกิจกรรมที่ยกตัวอย่างในย่อหน้าแรก หนี้มากน้อยก็ต่างกันไป บางคนหนี้ก็คืออาการป่วยเรื้อรัง ความไม่แข็งแรง ในขณะที่บางคนหนี้ก็อาจโผล่มาเป็นไขมันก้อนโต คงถึงวัยของเราแล้วที่ต้องจริงจังกับสุขภาพ จริงจังที่ว่า… ผมหมายถึงการทำให้การดูแลสุขภาพเป็นปกติวิสัยเลย เหมือนที่ผมกล่าวไปในข้อก่อน ๆ หน้าว่า ไม่ควรมองการออกกำลังกายเป็นพิธีกรรมวิเศษอะไรที่ต้องคอยโพสต์ Day 1 และก็ไม่ได้หมายความว่าต้องถึงขั้นออกหนักเป็นบ้าเป็นหลังทุกวัน แค่อยากเสนอว่า สิ่งง่าย ๆ ที่ดีกับร่างกายเราควรเริ่มทำเป็นกิจวัตรเสีย เลือกกินบ้าง ออกไปวิ่งบ้าง ตีแบดบ้าง เดินให้เยอะขึ้น ลดแอลกอฮอล์ ลดบุหรี่ สิ่งเหล่านี้ก็เป็นการลงทุนที่ดีแล้ว ถ้าทำไปเรื่อย ๆ เดี๋ยวอนาคตคุณจะอัปเวลไปทำให้มากขึ้นก็ตามแต่ละคน การลงทุนก็คงเพิ่มขึ้นตามไปด้วย…

ว่ากันว่าชีวิตเรามีหลายสิ่งเปลี่ยนได้และไม่ได้ หากเปลี่ยนได้ก็ดีหน่อยที่มีทางสำรองให้หักพวงมาลัยเข้าเสมอ แต่ถ้าเปลี่ยนไม่ได้ ก็คงต้องอยู่กับสิ่งนี้ไปอย่างนั้น โดยที่ไม่รู้ว่ามันจะนำพาเราไปถึงจุดหมายได้ไหม หลายครั้ง สิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้นี้ก็อาจมาจากการตัดสินใจเป็นทอด ๆ ของเราในอดีต หรืออาจติดตัวเรามาตั้งแต่เกิด ถ้าสมมติจะรู้สึกผิดหรือน้อยใจกับสิ่งนี้ ก็ไม่ได้มองว่าผิดแปลกอะไร ท้ายที่สุดแล้ว ชาวเราทั้งหลายก็ต้องแบกสิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้นี้เดินหน้ากันต่อ ผมชอบปลอบใจตัวเองด้วยการมองเรื่องนี้เป็นเกมไพ่ เพียงแต่เกมนี้เราเล่นกันบนกระดานชีวิต สิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้คงเหมือนไพ่ที่เราจั่วขึ้นมา หลายครั้งมันก็ไม่ได้ตรงใจแบบที่อยากให้เป็น อาจสูงเกินไป ต่ำเกินไป หรือแทบไม่มีแต้มต่อที่จะพาเราไปสู่ชัยชนะ แต่ไหน ๆ ก็ขึ้นมือมาแล้ว เราคงต้องลองเล่นไพ่ที่มีอยู่บนมือนี่ให้ดีที่สุดดู ผลลัพธ์อาจไม่เป็นดั่งหวัง แต่ก็คงดีกว่าการมัวแต่โอดครวญว่าทำไมไพ่บนมือแย่จัง หลังจากนี้ บางคนอาจมีเทิร์นที่ได้เปลี่ยนไพ่ในมืออีก หรือบางคนอาจไม่มีแล้ว แต่ผมเชื่อว่าอย่างน้อยเมื่อจบเกมไป คุณก็ได้ขึ้นชื่อว่าเล่นไพ่บนมือของตัวเองได้อย่างเต็มที่แล้ว เชื่อว่าทั้งหมดที่กล่าวมานี้ ต่อให้ไม่อธิบาย ก็น่าจะเข้าใจกับอุปมาที่จะสื่อ ขอให้ทุกคนโชคดีกับไพ่บนมือของตัวเอง “ถ้าเปลี่ยนไพ่บนมือไม่ได้ ก็ลองเล่นออกมาให้ดีที่สุดดู”

ท่ามกลางสภาวะโลกที่เปลี่ยนไวเหมือนนายกประเทศไทย… เราเชื่อว่ายังมีกลุ่มคนอีกกลุ่มหนึ่งที่ยังไม่ก้าวไปไหน หากคนใต้ยังรักประชาธิปัตย์ฉันใด คนกลุ่มนี้ก็ยังไม่มูฟออนฉันนั้น นั่นคือเหล่า “ชาว Day 1” ทั้งหลาย เชื่อว่าหลายคนคงคุ้นเคย หรืออาจจะเคยทำคอนเทนต์แนวตั้งมั่นว่าจะปฏิวัติตัวเอง โดยการโพสต์ลงโซเชียลมีเดียด้วยข้อความสั้น ๆ ว่า “Day 1” เพื่อเป็นหมุดหมายของการเริ่มต้นกิจกรรมอะไรบางอย่าง และคาดหวังว่าจะมี Day 2, 3, 4 … ตามมาเรื่อย ๆ แต่ความจริงคือ… มีน้อยคนนักที่จะไปได้ตลอดรอดฝั่ง หลายครั้งมักจะลงเอยด้วยการวนลูปกลับมาเริ่มต้น Day 1 ใหม่ในรอบถัดไป แน่นอนว่าผมเองก็เคยเป็นหนึ่งในนั้น ผมเลยเรียกสิ่งนี้ว่า “การมูฟออนแบบ Day 1” ผมพบว่าการมูฟออนแบบ Day 1 นั้นเลวร้ายกว่าการมูฟออนเป็นวงกลมเสียอีก ถ้าเรามูฟออนเป็นวงกลมในเรื่องความสัมพันธ์ เราก็คงแค่บ่นเรื่องคนคุยเก่าหรือแฟนเก่าซ้ำ ๆ ให้เพื่อนสนิทหรือคนใกล้ตัวฟัง แต่การมูฟออนแบบ Day 1 มันคือการประกาศกร้าวต่อหน้าสาธารณชน ที่มีคนนับร้อยนับพันพร้อมจะเลื่อนผ่าน (และบางคนก็พร้อมจะเข้าใส่ใจด้วย) พอคุณวนลูปกลับมาเริ่มต้น Day 1 อีกรอบ แน่นอนว่าเหล่าพยานบนหน้าฟีดก็รับรู้กันพร้อมหน้าพร้อมตา…